Sleepy Joe’s wake up call!

De verwachtingen lagen laag. Als we de oppositie moesten geloven, was Joe Biden seniel, een radicale socialist, een marionet van de gevestigde orde en een zacht ei. En zelfs binnen de democratische fanbase waren er zorgen over Sleepy Joe’s geestelijke weerbaarheid.  Los van het feit dat het bijzonder is dat iemand tegelijkertijd radicaal socialist, meegaande marionet én zacht ei kan zijn, lijkt Biden zijn criticasters vooralsnog genadeloos in de hoek te zetten.

Sleepy Joe mag dan niet ‘s werelds meest spannende man zijn, maar het is verfrissend om  iemand in het Witte Huis te zien wiens beleid en handelen niet gedreven wordt door grillig narcisme. Joe Biden begint zijn presidentschap wat dat betreft ook wel met een kleine voorsprong. Iedereen lijkt ten slotte een bestuurlijk genie in vergelijking met onze favoriete mafklapper van de afgelopen vier jaar. Bijna honderd dagen Joe Biden. Wat is de score en wat mogen we verwachten?

Als politiek veteraan snapt Biden als geen ander dat je in de Amerikaanse senaat zoveel mogelijk legislatieve onderdelen in een wetsontwerp moet verstoppen. Met zo’n flinterdunne meerderheid kan het immers even duren tot je een tweede kans krijgt om je punten te scoren. Aan de andere kant weet hij ook waar de grenzen liggen van politieke haalbaarheid. Zo heeft hij ingezien dat het niet in ’s-lands belang was om vast te houden aan 15$ minimumloon in de ‘Covid Relief Bill’. Velen op de rechterflank vreesden dat Biden hier kartrekker zou blijken van links ideoloog Bernie Sanders. Biden bewees het tegendeel door tegen de zin van Bernie het broodnodige wetsvoorstel door te duwen, zonder verhoogd minimumloon. Hier vond hij de balans tussen maximaal scoren en op tijd dimmen.

Biden is een old timer en heeft goed begrepen dat de zetels die de democraten een meerderheid bezorgden, zomaar weer naar de Republikeinen kunnen schuiven in de mid terms. Democraten als Joe Manchin en Kyrsten Sinema hebben hiervoor al gewaarschuwd en pleiten voor het meer populaire 11$ minimumloon. Daar komt bij dat een federaal minimumloon van 15$ voor staten als West-Virginia, waar ongeveer 50% van de werkgelegenheid zit bij kleine tot middelgrote bedrijven, grote schade kan aanrichten, zowel economisch als electoraal. Joe Biden houdt dus rekening met de wil van zijn caucus en doet zijn best om legislatie niet te moraliseren maar juist heel rationeel te benaderen. Eerder een kundig stuurman dan een radicale lefty zou ik denken.

Een andere verwachting was dat Joe Biden een zacht eitje zou blijken ten opzichte van buitenlandse krachtpatsers als China’s despoot Xi Jinping. In zijn optreden naar China, zit Biden’s koers echter niet zo ver van die van Trump. Mensenrechtenschendingen, manipulatie van valuta en oneerlijke handelsverhoudingen zijn voor Biden reden tot stevige sancties, waarbij hij zich ongevoelig toont voor China’s ongezouten publieke verontwaardiging. Het fundamentele verschil tussen Trump en Biden is echter dat Biden niet slechts uit is op destructief wapengekletter, maar constructief blijft. Uit de telefoongesprekken tussen Xi en Biden blijkt een gedeelde inzet op verbetering van de onderlinge relatie. Vuist op tafel, maar witte handschoentjes weer aan zodra dat kan dus. Terecht, want beide landen zijn van elkaar afhankelijk. De laatste ontmoeting tussen de delegaties van China en de Verenigde Staten lieten deze wortel en stokbenadering goed zien. Ook zagen we hier dat deflecterende Chinese beschuldigingen over mensenrechtenschendingen in Amerika hun effect verliezen. Joe Biden’s regering neemt ongelijkheid in de VS namelijk wél serieus, in tegenstelling tot opponent China en voorganger Trump.

Ook Putin moest even slikken, toen Biden hem unverfroren een moordenaar noemde. Toch geen zacht gekookte eierendiplomatie. Ook Putin’s recente troepenbundeling voor de Oekraïense grenzen kon per ommegaande rekenen op Biden’s publieke belofte dat enige vorm van Russische inval niet wordt getolereerd. Waarvan akte! Al met al is de onderhandelingspositie van de VS aanzienlijk verbeterd met een president die op het nationale toneel, zeker in vergelijking met zijn voorganger, serieus wordt genomen.

Ook op gebied van buitenlands beleid en handel zien we dat Joe Biden terug wil richting vrije handel, maar inclusief enkele economisch-nationalistische trekjes van zijn voorganger. ‘’Buy American’’ en zorgen over globalisme en bijbehorende ongelijkheid gaan hand in hand in rapporten van Biden’s nationale veiligheidsadviseur Jake Sullivan. Ook zijn er tekenen dat de Verenigde Staten de Trans-Pacific Partnership die onder Trump werd stopgezet, weer vlot wordt getrokken. Of de bestaande tarieven op Europese goederen van tafel gehaald worden, is nog maar de vraag. Maar, Biden lijkt in ieder geval meer geneigd naar het herstellen van de banden met Europa dan zijn voorganger. Essentieel als we serieuze tegenstand willen bieden richting China.

Amerika had tijdens de verkiezingen de keuze tussen democraat Joe Biden en populist Donald Trump. De laatste had op gebied van handel ideeën die hem dicht bij socialisten als Bernie Sanders plaatsen. Wij liberalen mogen onszelf voorlopig dan ook gelukkig prijzen dat Joe Biden die ideologische strijd gewonnen heeft.

Op het gebied van immigratie, een van de meest brandende kwesties in de Verenigde Staten, blijkt Joe Biden allesbehalve radicaal. Biden geeft illegale immigranten een ‘pad naar burgerschap’ van ongeveer 8 jaar, dit besluit moet burgerschap voor zo’n 11 miljoen immigranten mogelijk maken. De Biden-administratie profileert zich hier als een echt liberale regering: vrij verkeer van mensen en goederen is tenslotte een belangrijk liberaal kernpunt. Joe Biden is echter ook hier geen grenzeloos fanaat. Hij blijft zoeken naar het maximale rendement binnen de marges van het haalbare. Zeker in tijden van corona tracht hij zo rationeel mogelijk te zijn. Dit betekent dat hij de noodmaatregel van Trump ‘Titel 42’, die onmiddellijke deporatie van illegale immigranten mogelijk maakt, handhaaft. Dit is helaas noodzakelijk in het beteugelen van de acute pandemie. Wel geeft zijn regering een uitzonderingspositie aan kinderen die onbegeleid de grens overkomen, hen  terugsturen zou onverantwoord zijn, en deze empathie weegt zwaar in de eigen achterban.

Dus wat valt er te zeggen over de eerste (bijna) 100 dagen van Sleepy Joe? Het is niet bepaald een voortzetting van Trump’s Daily Freaky Horror Show, maar dat was dan ook campagnebelofte. Amerika en de rest van de wereld waren er wel weer aan toe om niet elke week beschoten te worden met nieuwe schandalen en ondoordachte ineffectieve brute uitspraken. Saaie rationele effectiviteit is een teken van bestuurlijk behendige stabiliteit. Als dat slaperig heet, dan wens ik de Verenigde Staten nog enkele jaren van weldadige nachtrust!

 

Jesse Jacobs

Hoofdredacteur De Jonge Liberaal  2021