VVD versus de rechtstaat

 

Met de opkomst van FVD is er in Nederland een groter draagvlak ontstaan voor het inperken van de rechterlijke macht en het delegitimeren van onze rechters. Baudet’s gevecht tegen de trias politica is altijd gevoerd in naam van democratie en soevereiniteit. ‘Politiek gemotiveerde D66 rechters’, die de wil van het volk miskennen en het Europese gerechtshof die de soevereiniteit van het parlement overschrijft, staan in dit gevecht centraal. Als liberale partij distantieerde de VVD zich altijd van retoriek die de legitimiteit van de rechterlijke macht schaadt. De rechter is dan ook een van de belangrijkste instituties ter bescherming van het individu tegen de overheid, maar ook tegen de tirannieke meerderheid. Hier is helaas verandering in gekomen. Ik zou de VVD dus willen vragen:  waarom neemt een liberale partij deze houding aan ten opzichte van de rechtspraak?

Het jongste partijprogramma van de VVD schrijft het volgende: ‘’… Hierbij dwingt de rechter de politiek andere keuzes te maken, terwijl de samenleving zich hier niet over heeft kunnen uitspreken’’ [1]. Naar mijn bescheiden mening staat hier iets als: Het is niet langer zo dat de politiek bepaalde afspraken maakt waar de rechter ons vervolgens aan houdt, maar dat de rechter tegenwoordig bepaalt wat de politiek zou moeten doen. De omgekeerde wereld dus.

De rechtvaardiging die de VVD hiervoor geeft, namelijk dat de samenleving zich moet kunnen uitspreken over de keuze die de rechter maakt, komt me uiterst bekend voor. Het is eenzelfde ongeloofwaardige stereotypering van onze huidige democratie, zoals wij die kennen van de FvD.

De scheiding der machten in onze rechtstaat is juist zo ingericht dat democratie gelimiteerd is. Dat is waarom we niet een directe, maar een representatieve democratie zijn. Om de vrijheid van het individu te waarborgen, moeten wij toestaan dat de burger naar de rechter kan stappen om de overheid aan diens eigen afspraken te herinneren. Wat we als liberale maatschappij niet moeten doen, is het inperken van dat recht, of het nou een individu, stichting of vereniging zoals Urgenda  is.

Beste VVD, is deze beslissing puur voor electoraal gewin, of is de Volkspartij van Vrijheid en Democratie vergeten dat die laatste twee waarden cruciaal zijn in onze rechtstaat? Hoe cynisch ook, ik zou het haast troostrijk vinden als het hier puur populistische verkiezingsretoriek betreft.

 

Jesse Jacobs

Hoofdredacteur De Jonge Liberaal 2020

[1] https://www.vvd.nl/content/uploads/2020/11/Verkiezingsprogramma-concept-VVD-2021-2025.pdf