Hoe hoort het Kerstdiner eigenlijk?

De Kerstdagen zijn weer in aantocht. Samen met familie en/of vrienden twee avonden lang tafelen, kan hierbij uiteraard niet ontbreken. Maar hoe moet je je tijdens deze lange diners gedragen? Het antwoord is te vinden in de Nederlandse etiquettebijbel van Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’. Om jullie goed voorbereid aan het kerstdiner te laten plaatsnemen, volgt hier een overzicht van de belangrijkste tafeletiquette, zodat je als echte heer of dame de Kerstdagen kan doorkomen.

Kleding

Correcte formele uitnodigingen, vermelden een kledingvoorschrift. Ontbreekt deze, informeer hier dan naar zodat je niet langer in onzekerheid verkeert. Van zowel de dames als de heren wordt verwacht dat zij zich op hetzelfde niveau kleden.1

De tafel

Om een (Kerst)diner tot een succes te maken, geldt er aan tafel ook de nodige etiquette.  In de eerste plaats moet er passend voedsel geserveerd worden en de tafel behoorlijk gedekt zijn.2 Elke gast moet minstens vijftig centimeter ruimte hebben aan tafel. Hier moet tijdens het dekken van de tafel rekening mee worden gehouden. Het tafellaken moet wit of crème zijn. Borden mogen niet direct langs de tafelrand geplaatst worden, ruim een vingerdikte van de rand volstaat wel. Warme gerechten dienen uitgeserveerd te worden op warme borden.3 Servetten mogen niet in ingewikkelde figuren worden gevouwen ‘anders doet dit te veel aan een café en restaurant denken en deze gelden in het particuliere huis niet als bewijs van goede smaak’.4  Bij een groot diner, zoals bij Kerst het geval is, plaats je één of meer meerarmige kandelaars met kaarsen op tafel. De kaarsen mogen niet al eerder gebruikt te zijn. Wordt er een diner gehouden met meer dan zes personen, dan is een tafelschikking gewenst. Dit om te voorkomen dat er onzekerheid en verwarring onder de gasten ontstaat. Verder kan zo worden voorkomen dat mensen die elkaar al kennen bij elkaar gaan zitten. Door een tafelschikking toe te passen, kan je verschillende mensen met elkaar in contact brengen.5

Tafelmanieren

Het plezier van een diner kan door slechte tafelmanieren worden ontnomen. ‘Wafel! Ellebogen van tafel!’. Het is niet toegestaan om met je ellebogen op tafel te leunen. Dit wordt namelijk als onbeleefd gezien. Amy Groskamp-ten Have noemt in haar boek een hele lijst handelingen die niet aan tafel thuishoren. Zo mag je niet gaan zitten voordat de gastvrouw zit, of voordat zij aangeeft dat je plaats mag nemen. Ditzelfde geldt voor eten en drinken. Het roepen van zinnen als ‘smakelijk eten’, voorafgaand aan het diner zijn niet toegestaan. Het spreekt namelijk voor zich dat het eten goed is. Buig je lichaam niet naar het eten, maar breng het mes, de vork of lepel naar je mond. Reik verder niet langs je tafelgenoten heen om iets te pakken en eet niet met open mond. Ook het praten met volle mond is uit den boze. Drink verder nooit uit een glas voordat je je lippen hebt afgedept met een servet. ‘Een glas met vette randen spreekt namelijk van iemand zonder tafelmanieren’. Het servet dient tijdens het eten, niet geheel uitgevouwen, in een reep, op je schoot te liggen. Verlaat verder nooit de tafel tijdens het eten.6

Nuttigen van alcohol

Geen diner zonder fijne wijnen’.7 Alcohol is onlosmakelijk verbonden aan een goed diner. Nuttig alcohol wel met mate. Personen die teveel drinken zijn onaangenaam voor hun omgeving. Denk hierbij aan het opdringerig en agressief gedrag. Er zijn twee belangrijke etiquetteregels over alcohol. De eerste, is zoals eerder al genoemd, drink met mate. Als echte heer of dame moet je in staat zijn om je eigen alcoholische grens te kennen. Verder dring je een ander niet op om alcohol te nuttigen. Wenst iemand wat anders te drinken, dan is dat diens goed recht.8

Converseren

Een gracieus balspel waarbij de medespelenden beurtelings de bal kaatsen en ontvangen’.9 De belangrijkste regel van converseren is goed luisteren. Ook moet je voorkomen dat jezelf te veel praat, omdat er anders een monoloog ontstaat. Te weinig praten is ook niet goed, sommige deelnemers kunnen zich hierdoor namelijk genoodzaakt voelen om juist meer te praten, in de wanhoop pijnlijke stiltes te vermijden. Denk verder altijd na voordat je wat zegt, om zo te voorkomen dat je iemand kwetst. Maak je niet schuldig aan kwaadspreken. Dit is helemaal uit den boze als het om de gastheer of gastvrouw gaat. Openlijk ruziemaken in de groep is niet netjes. Dit doe je maar op een andere locatie. Dineer je in een klein gezelschap, dan is het niet toegestaan om door een ander heen te spreken. Dit geldt ook voor het in de rede vallen van iemand. Ben je in het gezelschap van een grotere groep mensen, meng je dat niet zomaar in een groepje pratende mensen. Vraag eerst aan deze personen of u ze niet stoort.

Als je aan het converseren bent is ook het gespreksonderwerp van belang. De drie meest geliefkoosde gespreksonderwerpen zijn:
1. Andere mensen
2. Eigen gebeurtenissen
3. Het verval van de moderne tijd. Vroeger was alles beter…10

Slot

Uiteraard is dit slechts een kleine greep uit de etiquette die bij een (kerst)diner gehanteerd moeten worden. Voor een compleet beeld van de etiquette verwijs ik jullie naar het boek van Amy Groskamp-ten Have. Wel geeft het kort weer dat er de nodige ‘spelregels’ zijn om niet onbeleefd over te komen, door rekening te houden met de mensen met wie je een tafel deelt. Hopelijk levert dit stuk nog een (extra) bijdrage aan je tafelmanieren tijdens de Kerstdiners.

Show 10 footnotes

  1. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 112.
  2. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 156.
  3. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 157-159.
  4. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 159.
  5. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 160-173.
  6. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p.187-190.
  7. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 70.
  8. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 70-71.
  9. Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 59.
  10.  Amy Groskamp-ten Have, ‘Hoe hoort het eigenlijk?’, p. 60-62.

image sources

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *