Russische verkiezingen: ‘Vergeet u niet het juiste hokje aan te kruisen?’

Het is u vast niet ontgaan: de verkiezingen komen eraan. Je kunt amper een stap buiten de deur zetten zonder dat je wegloopt met verkiezingsflyers en standpuntenkrantjes. Socialisten en liberalen maken vrolijk een praatje. Sprake van rivaliteit is er niet, beide partijen weten toch al dat ze niet om elkaars kiezers hoeven te vechten. Gehuld in rode sjaaltjes, groene sjaaltjes en witte jasjes proberen zij zwevende kiezers ervan te overtuigen dat ze moeten gaan stemmen. ‘Vergeet u niet het juiste hokje aan te kruisen?’ is de vraag die iedere plaatselijke campagneleider toevoegt aan de zojuist uitgedeelde flyer.

Voor wie dacht dat het hier om Nederland ging, moet ik u helaas teleurstellen. Ondanks dat er op het eerste gezicht veel overeenkomsten lijken te zijn, gaat het er bij de verkiezingen voor de Russische Doema toch net iets anders aan toe. Hieronder zal ik op vier, in mijn ogen, opvallende verschillen een korte toelichting geven.

De rol van politieke jongerenorganisaties

Politieke jongerenorganisaties, ze bestaan ook in Rusland. Enthousiaste jongeren die volledig achter hun leider staan en dit aan de rest van het land willen laten zien. Dat zij hierbij nog een stapje verder gaan dan de flyerclub van D66 mag duidelijk zijn. Groepjes van ongeveer acht tot tien jongeren brengen menig uur van hun vrije tijd door op de fiets in het park, vlaggen met daarop het logo van de partij vastgebonden aan zadelpinnen en spatborden. Poetins Verenigd Rusland is goed vertegenwoordigd in het straatbeeld, aanhangers lopen weinig risico en kunnen met westerse vrijheid hun mening verkondigen. Politieke jongerenorganisaties van andere partijen lopen een iets groter risico. Zo is er van de voorzitter van Lymec1-lidorganisatie ‘Yabloko Youth’ niets meer vernomen sinds hij eind april door drie onbekende mannen in een auto werd getrokken. Reden genoeg om de JOVD-zwembroek nog even in de koffer te laten zitten.

Stemmen

Sinds de val van de USSR mag er gestemd worden tijdens democratische verkiezingen, de opkomst tijdens welke verkiezing dan ook is ongekend hoog. Ondanks dat Rusland geen stemplicht kent lagen de opkomstpercentages tijdens de afgelopen verkiezingen consistent boven de 60%. Mogen stemmen is in Rusland een voorrecht, niet alleen voor de generaties die onder het communisme hebben geleden. Ook jongeren zijn zich ten volle bewust van de geweldige kansen die het hebben van een mening met zich meebrengt. Ondanks verhalen over stembusfraude (49% verwacht gesjoemel tijdens de aankomende verkiezingen) blijven de Russen zoals ik ze de afgelopen weken heb leren kennen koppig, vastberaden en nergens bang voor. Wat dat betreft kan de Nederlandse politiek een voorbeeld nemen aan de Russische burgers.

Screening

In Nederland is het niet ongebruikelijk dat kandidaat-Kamerleden gescreend worden alvorens zij hun felbegeerde plek op de kieslijst in mogen nemen. Dat dit geen waterdicht systeem is blijkt helaas wel uit de verschillende Kamerleden die de afgelopen jaren in opspraak zijn geraakt door dubieuze bijbaantjes of een vage geschiedenis. In Rusland hebben ze hier een eenvoudige oplossing voor gevonden. Verenigd Rusland heeft voor het Moskovische district een kandidaat gevonden over wie de veiligheidsdiensten niets dan goeds hebben te zeggen. Is deze beste man dan echt schoner dan de gemiddelde Russische Olympisch atleet? Wie zal het zeggen, zijn achtergrond zou in Nederland zeker vragen hebben opgeroepen. Welke, zichzelf respecterende, Nederlandse politiek partij zou er een voormalig KGB-officier aanstellen om als volksvertegenwoordiger te fungeren voor ’s lands meest invloedrijke politieke partij?

Stemmen

Denk, VNL, de Ondernemerspartij om maar drie splinterpartijen te noemen. Splinterpartijen, een van de belangrijkste oorzaken (en misschien ook wel gevolgen) van het Nederlandse poldermodel. In de Russische Doema is dit ondenkbaar. Om als partij in aanmerking te komen voor deelname aan de verkiezingen is namelijk niet alleen een kiesdrempel van 5% ingesteld, maar een kandidaat-Doema-lid moet ook lid zijn van een politieke partij zijn (onafhankelijke deelname is dus uitgesloten). Om een eigen partij op te mogen richten zijn 22 eisen van kracht, partijen dienen aan alle eisen te voldoen. Voor sommige partijen stranden de verkiezingen hier. De verwachting is dat er slechts vier partijen aan alle eisen kunnen voldoen en de kiesdrempel zullen halen. Niet geheel verwonderlijk gaat het hierbij om de reeds zittende partijen. Grote veranderingen zullen de aankomende verkiezingen dus niet met zich meebrengen, maar wanneer was dit in Nederland voor het laatst het geval?

Tenslotte

Er zijn echter ook parallellen te trekken tussen Nederland en Rusland. In beide landen levert de grootste regeringspartij tijdens de komende verkiezingen naar verwachting een aanzienlijke hoeveelheid stemmen in. Al zullen de gevolgen voor de VVD waarschijnlijk ingrijpender zijn dan voor Verenigd Rusland. Waar Rutte samen zal moeten werken met een ongekend aantal partijen om een Kamermeerderheid te realiseren zal Poetin zijn democratische dictatuur door kunnen zetten, zij het met een kleiner .

18 september zullen de zetels voor de Doema worden herverdeeld. Wie weet, misschien krijgen de ‘liberalen’ het voor elkaar om gezamenlijk genoeg stemmen te halen om de kiesdrempel te slechten.  Tot dan blijf ik vriendelijk communistische manifesten aanpakken, geschreven in een onleesbare taal, uitgedeeld door een jongedame in een Pikachu-trui, hamer en sikkel trots prijkend in de bovenhoek. Want hoe ik iets beleefd kan weigeren, dat is nog niet behandeld in de talencursus.

= Lymec is de koepelorganisatie voor liberale jongerenorganisaties in Europa. De JOVD is ook aangesloten bij deze organisatie.

image sources

  • jovd-zwembroek-russische-verkiezingen-doema-e1473709484912: Siem van Ostaden

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.