Het probleem van Europa en Turkije

Met het akkoord dat is gesloten tussen de Europese Unie en Turkije, lijkt er een nieuwe stap te zijn gezet richting een oplossing voor het vluchtelingenprobleem. Volgens dit akkoord zal Turkije vluchtelingen opnemen vanuit Griekenland, waarna de EU deze vluchtelingen zal opnemen vanuit Turkije. Turkije krijgt hier verder € 6 miljard voor, krijgen de Turkse burgers versneld het recht om visumvrij in Europa te verblijven en worden onderhandelingen over toetreding tot de EU hervat. Met het referendum over het Oekraïense associatieverdrag in het achterhoofd, werpt dit akkoord een paar identieke vragen op: wat is de EU en wat levert het nou precies op voor haar inwoners?

In het kort is de Europese Unie een samenwerking tussen verschillende lidstaten die hiermee overeenstemmende doelstellingen nastreven, vraagt men de gemiddelde burger echter wat deze doelen zijn, dan lijkt mij dit toch niet een vraag waarover veel overeenstemming zal worden gevonden (nog afgezien van de vraag of men hier überhaupt een antwoord op heeft). Het verdrag waar de EU op is gebaseerd geeft echter wel een overeenstemmend antwoord op deze vraag: zij is gebaseerd op een samenleving die wordt gekenmerkt door bijvoorbeeld rechtvaardigheid, solidariteit en pluralisme, ondersteund door waarden als democratie, gelijkheid en bescherming van personen die tot minderheden behoren. Waarden die – volgens het EU-verdrag – alle lidstaten gemeen hebben.

Gebruikt men deze waarden als maatstaf voor een eventuele toetreding van Turkije tot de EU, dan valt te twijfelen of Turkije hier snel aan zal voldoen. Verschillende problemen spelen zich namelijk af binnen de Turkse grenzen: zo is het nog steeds niet goed gesteld met de persvrijheid binnen het land, heerst er een gewelddadig conflict tegen de Koerden en is het de vraag in hoeverre de islamitische waarden binnen het land zijn te verenigen met die in Europa.

Maar zijn de waarden die in Europa gelden nou zo uniform als het Verdrag van de Europese Unie doet vermoeden? Het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne lijkt te zeggen van niet. De beslissingen van de Europese Unie bevatten namelijk nog steeds een bepaald ver-van-mijn-bed-show gehalte, zowel in het verdrag met Oekraïne als Turkije, heeft het volk geen enkele zeggenschap gehad. Daarnaast lijken de Europese parlementaire partijen geen sterke binding te hebben met het vertegenwoordigde Europese volk.

Ook al vind ik dat er voor beide verdragen iets valt te zeggen – de instroom vluchtelingen wordt beperkt en men probeert de handelsbetrekkingen met Oekraïne verder aan te halen – zal het ondemocratisch gehalte van de EU blijven bestaan. Met het sluiten van een deal met een land dat in zijn waarden en normen nog zo lijkt te verschillen met dat van ons, lijkt mij dat de lidstaten binnen de Europese Unie nog een andere, misschien wel sterkere waarde gemeen hebben: het is een streven naar een wellicht oneindig compromise van 28 landen die de wereld stuk voor stuk anders bekijken. Niet zozeer het collectieve belang staat voorop, maar veel eerder in hoeverre het nationale belang door de collectieve beslissing wordt gediend. Is er in zo’n situatie nou behoefte aan meer, of minder EU?

image sources

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *