De macht van de zorgverzekeraars

In Den Haag is de rust na het afkeuren van de vernieuwde zorgwet afgelopen december nog altijd niet teruggekeerd. Edith Schippers zit als een moederkip op haar dierbare eieren (ofwel het nieuwe vernieuwde zorgplan). Om dit plan door de Eerste Kamer heen te loodsen zal er rekening gehouden moeten worden met de macht van de zorgverzekeraar, zodat ook de “PVDA-dissidenten” zullen instemmen met dit plan. Maar hebben de zorgverzekeraars teveel macht? En was het terecht dat om deze reden het oude zorgplan is afgekapt in de Eerste kamer?

Op dit moment is het zo dat alle zorg in Nederland (gedeeltelijk) vergoed wordt, zolang het is ondergebracht in het basispakket. Wanneer een zorgverzekeraar een contract heeft met de zorginstelling, zal het voor de patiënt simpel zijn: de rekening gaat naar de verzekeraar en die betaalt, achteraf wordt het dan eventueel nog met het eigen risico verrekend. Indien het gaat om een niet-gecontracteerde zorgverlener, kan de zorgverzekeraar zelf bepalen hoeveel vergoed wordt van een behandeling. Dit is meestal ongeveer 75% van het tarief dat betaald moet worden. Bijvoorbeeld, je hebt bij de huisarts een recept gekregen voor een geneesmiddel en haalt dit op bij een niet-gecontracteerde apotheek. Eerst moet je dit zelf betalen, stel dat dit €40 is, en de rekening opsturen naar de verzekeraar. Hier gaat enige tijd overheen en dan krijg je €30 terug. Voor deze bedragen is dat nog niet zo’n probleem, maar bedenk eens wat er gebeurt als dit om €4000 gaat, of zelfs €40.000, helemaal niet zo’n gek bedrag als je een tijdje in het ziekenhuis ligt. Voor de duidelijkheid, dit is nu al de situatie, onder de (afgekeurde) nieuwe zorgwet zou je bij de tweede lijn zelfs niets van die €40.000 vergoed krijgen.

Nu is het de bedoeling dat er een balans is tussen de zorgverleners en de zorgverzekeringen. Beide partijen onderhandelen, zodat de best mogelijke zorg wordt geleverd voor zo min mogelijk geld. Aangezien het zorgbudget niet oneindig is, is het een goede zaak dat de kosten op deze manier enigszins in toom worden gehouden. Een ziekenhuis dat veel knieoperaties uitvoert, kan dit beter en goedkoper, dit is dus een win-winsituatie. Dit was precies de richting waar Edith Schippers heen wilde, voordat de drie senatoren hier een stokje voor staken. De macht van de zorgverzekeraars wordt in de tweede lijn (zorg waarvoor je doorverwezen moet worden) in balans gehouden door de ziekenhuizen, die zelf een goede onderhandelingspositie hebben, simpelweg doordat ze erg groot zijn en hier de juiste mensen voor kunnen aannemen.

Het probleem wordt echter duidelijk als je gaat kijken naar de eerstelijnszorg, zoals de huisarts en de apotheek. Dit zijn kleine bedrijfjes met weinig mensen in dienst, zorgverleners die graag zoveel mogelijk bezig zijn met het genezen en behandelen van patiënten; niet met onderhandelingen met verzekeringen. Hier komt de verzekeraar met een contract waarover niet onderhandeld kan worden: er moet worden getekend bij het kruisje. Hier wordt nauwelijks gekeken naar de waarde die de zorgverlener kan hebben op zaken als preventie van ziektes en het voorkomen van ziekenhuisopnames. Dit terwijl de totale zorguitgaven vele malen groter zijn in de tweede lijn (zie figuur).

Dus is het terecht wat de nu-gevreesde PVDA-senatoren hebben gedaan; kregen de verzekeraars onder de nieuwe wet teveel macht? Nee, want de nieuwe regels golden alleen voor de ziekenhuiszorg, waar de machtsverhouding in orde is en waarschijnlijk ook was gebleven. Het gevolg zou zijn dat er meer gespecialiseerde ziekenhuizen zijn, wat zowel de prijs als de kwaliteit ten goede zou komen. Daarnaast zouden de problemen die in de eerste lijn spelen niet opgelost worden, want daar veranderde niets. Als je iets wil doen tegen de macht van de zorgverzekeraars, moet je iets doen bij de kleine, zelfstandige ondernemers en hun onderhandelingspositie vergroten. Geef ruimte aan deze relatief goedkope zorg, dit zijn professionals die mooie, lokale projecten kunnen opzetten om de zorg toegespitst te verbeteren. Echt geld bespaar je pas als je mensen uit het ziekenhuis houdt.

image sources

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *