Groene Revolutie

De welvaart van de mensheid heeft in de loop van de geschiedenis baat gehad van enkele uitvindingen of ontwikkelingen die ons in staat stelden om de grenzen van wat mogelijk was te verleggen. Zo leidde de uitvinding van de stoommachine in 1764 tot de aanzet voor de industriële revolutie. Zo ook nu staan wij voor een grote zoektocht naar een dergelijke vondst die de problemen van deze tijd zal oplossen. Een efficiënte, duurzame en goedkope energiebron om ons in de toekomst van elektriciteit te voorzien. Een alternatief voor de vervuilende kolencentrales of de gevaarlijke kerncentrales. In dit artikel zullen enkele mogelijkheden de revue passeren en zullen deze tegen het licht worden gehouden om hun voor- en nadelen te benoemen.

Het grote probleem dat we hebben met kolencentrales is dat de uitstoot van de tonnen CO2 een desastreus effect hebben op onze atmosfeer op de lange termijn en voor opwarming van onze planeet zorgen, zeespiegelstijging, etc. Daarnaast behoort steenkool tot één van de fossiele grondstoffen waarvan een eindige voorraad aanwezig is in de bodem. Het mondiale autogebruik doet ook een duit in het zakje. Producenten proberen hun auto’s te verduurzamen door het benzineverbruik terug te schroeven of over te stappen op elektrisch rijden. Het automerk Fisker heeft al een elektrische bolide ontwikkeld met een zonnepaneel in het dak. Het moge duidelijk zijn, er is een probleem en iedereen probeert in te spelen op en mee te liften met de groene revolutie.

Wat zijn de mogelijkheden op dit moment en waar kan de wetenschap nog verbeteren zodat iedereen een zorgeloze toekomst tegemoet gaat met voldoende energietoevoer? Op dit moment zet de Nederlandse overheid in op windenergie als de grote oplossing maar is dit ook zo? Steeds meer stemmen vinden van niet. Vaak wordt gekscherend gezegd dat windmolens draaien op subsidie maar in werkelijkheid gaat het grootste deel hiervan naar de pacht van grond waar de windmolens op gebouwd zijn. Het is het omgekeerde Robin Hood-verschijnsel, geld verdwijnt bij de belastingbetaler en stroomt zo de zakken in van rijke boeren en grondbezitters die maar al te graag een stuk land opgeven voor hoge inkomsten. Daarnaast is de effectiviteit van windmolens verre van optimaal. Een turbine levert geen stroom op als er geen wind is maar ook bij stormachtige omstandigheden worden de lelijke masten preventief stil gezet om defecten te voorkomen. En dan nog niet te spreken van de daling van huizenprijzen omdat er torens die het uitzicht bederven gebouwd zijn naast een woning. Nee, windenergie heeft niet de toekomst. Het wordt tijd dat Den Haag hier naar luistert en geld investeert in kansrijkere alternatieven.

Wind is dus geen optie, de zon misschien? In Nederland is de subsidieregeling voor zonnepanelen verlopen, het potje is leeg. Toch wordt het voor consumenten steeds aantrekkelijker om zonnepanelen aan te schaffen. Mede door de stijgende energienota’s, waar op bespaard kan worden door een deel van de stroom zelf te leveren. Dit is een groeiende markt en de wetenschappers ontdekken steeds betere materialen met hogere rendementen.

In Amerika is een sterke ontwikkeling te zien in de richting van schaliegas. Hierbij wordt gas uit gesteente in de onderlaag gewonnen. Onder hoge druk wordt een mengsel van zand, water en chemicaliën in de grond geleid ten einde het gas te verkrijgen. Er zijn nog geen duidelijke cijfers bekend over schaliegaswinning maar feit is dat bij  het proces methaan vrij komt, een broeikasgas dat 25 maal schadelijker is dan CO2. Daarnaast zorgt het inbrengen van het mengsel in de bodemlaag voor grondwatervervuiling. In Nederland heeft Evites haar zorgen al geuit over de invloed van schaliegasproductie op de kwaliteit van het grondwater. Ook bedrijven als bierbouwer Heineken en frisdrankproducent Pepsi hebben kritiek geuit op deze vorm van energieopwekking omdat zij het Nederlandse grondwater gebruiken voor hun eindproducten. Verder onderzoek zal uitwijzen of de gevolgen echt zo schadelijk zijn als wordt gevreesd.

Het stijgen van de olieprijzen heeft geleid tot een zoektocht naar een alternatief. In grote delen van de wereld is teerzand beschikbaar, waar na een intensief bewerkingsproces olie uit gehaald kan worden. Dit proces is echter kostbaar, vervuilend en vergt grote hoeveelheden water. In geval van nood biedt dit een oplossing maar voorlopig zijn de andere alternatieven kansrijker. Grote hoeveelheden van dit teerzand zijn te vinden in Canada, Rusland, Kazachstan en Venezuela. Canada verwacht binnen 10 jaar een grote olieproductie uit teerzand te hebben opgezet.

Een nieuwere ontdekking is kernfusie, een kansrijke mogelijkheid. Helaas staat de ontwikkeling hiervan nog in de kinderschoenen maar de vooruitzichten zijn hoopgevend. Kernfusie is het proces dat in de kern van de zon plaatsvindt en zorgt voor ons daglicht. Er worden waterstofisotopen samengevoegd tot helium en een neutron. Hoewel de naam het woord ‘kern’ bevat, is er niets gevaarlijk aan deze vorm van energieopwekking. Taferelen als Tsjernobyl en Fukushima zullen niet voorkomen. Toch zullen vele burgers ageren tegen plannen op een kernfusiecentrale in de buurt te bouwen uit angst. Het is aan de politiek om de burgers goed voor te lichten en niet om de hete brij heen te dansen want bij de mondiale energietransitie is haast geboden. Op het moment is ITER de enige kernfusiecentrale in Europa, gelegen in het zuiden van Frankrijk. De resultaten zijn tot nu toe positief maar de schaal is dusdanig klein dat het op dit moment nog niet loont om deze vorm van duurzame opwekking mee te wegen.

Al met al is het geen makkelijke tijd, zeker niet nu er nog zeer goedkope fossiele alternatieven zijn om energie uit te halen. Economisch gezien zijn bedrijven geneigd om zo goedkoop mogelijk hun energie in te kopen en overheden vinden het moeilijk om grote investeringen te doen om de oplossing van het energievraagstuk de goede richting op te sturen. De wetenschap blijft verder onderzoek doen naar het grootste vraagstuk van het moment. Voor consumenten zit er niets anders op dan te wachten op betaalbare alternatieven. Voorlopig moeten we ons zien te redden door vaker de fiets te pakken, de kachel een standje lager te zetten of toch maar te investeren in het isoleren van de zolder.

image sources

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.