Opinie: De Turkse zomer

De gemiddelde Nederlander denkt bij Turkije aan mooie zandstranden, all-inclusive hotels en prachtig weer. De politiek geïnteresseerde begint echter te huiveren als Turkije weer ter sprake komt. Een land dat zichzelf kandidaat stelt om tot de EU toe te treden, maar hier nog lichtjaren van verwijderd is. De laatste ontwikkelingen op het Taksimplein spreken boekdelen, waarbij met name de rol van premier Erdogan dubieus te noemen is.

Het is inmiddels al fors twee weken gaande. Demonstranten op het Taksimplein in Istanbul protesteren tegen de plannen voor herinrichting van dit symbool voor het seculiere Turkije. Voor de Turken van groot belang. Het staat namelijk voor een Turkije waarbij religie en maatschappij los van elkaar staan. De demonstraties die plaatsvinden waren in eerste instantie vreedzaam. Na stevig ingrijpen van de politie is de sfeer de afgelopen dagen grimmiger geworden. Erdogan spreekt spierballentaal, maar beseft niet dat hij hiermee, in navolging van de Arabische Lente, olie op het soms zelfs letterlijk aanwezige vuur gooit.

Natuurlijk zijn de demonstranten geen lieverdjes en grijpt de Turkse politie stevig in. Dit hebben we ook gezien bij andere demonstraties in de Arabische wereld. Er vielen vele slachtoffers en de leiders probeerden demonstraties in de kiem te smoren. Zo ook Erdogan. Hij schildert de demonstranten af als extremistische randgroeperingen en neemt ze alles behalve serieus. Ook het afreizen naar Marokko, ondanks deze protesten, is een teken van minachting richting het Turkse volk. Erdogan grijpt deze kans zelfs aan om de oppositiepartijen af te schilderen als onruststokers en te refereren aan voorgaande verkiezingsuitslagen om de populariteit van zijn AK-partij te etaleren en hiermee het herinrichten van het Taksimplein te legitimeren.

De populariteit van de AK-partij staat buiten kijf. Drie verkiezingen en twee referenda op rij gewonnen, dan staat inderdaad de bevolking achter je. Zoals de Nederlandse bevolking al twee kabinetten op rij het onvoorwaardelijke vertrouwen in de VVD uitspreekt, zo doet de Turkse bevolking dit bij de AK-partij. Populair en aan de macht zijn betekent echter niet dat alles gelegitimeerd is en dat de gehele achterban zich in dergelijke plannen kan vinden. Dit hebben wij in Nederland gezien met de exorbitante inkomensafhankelijke zorgpremie. Erdogan moet zijn volk dit podium nu gunnen en de stem van het volk serieus nemen. Laat zien dat ook Turkije een democratische leider kent met oog voor de grillen van zijn bevolking.

Ondertussen wordt de situatie met de dag heviger. Vanuit de hele wereld wordt met politieke argusogen gekeken naar de ontwikkelingen in Turkije. Eerder vandaag verklaarde Erdogan binnen 24 uur “onruststokers” te verwijderen van het Taksimplein. Zelfs vrijwillige hulpverleners dreigen vervolgd te worden om elke bijdrage aan de demonstraties te kunnen bestraffen. Taferelen die wij in Nederland sinds de demonstraties van krakers in de jaren ’80 niet meer kennen. Erdogan lijkt de internationale druk te voelen en neemt het woord “referendum” in de mond. Het lijkt een slimme democratische zet, daar zijn AK-partij met vijftig procent van de stemmen de plannen waarschijnlijk alsnog voort kan zetten. Zal dit referendum er komen en hiermee de rust terugkeren op het Taksimplein? Of houdt Erdogan zijn poot stijf en draait dit misschien uit op “De Turkse zomer”?  De recente ontwikkelingen laten zien dat Turkije ondanks vele hervormingen nog altijd een schijndemocratie heeft.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *